درس نهم مطالعات اجتماعی نهم

‎‎سه شنبه, ۲۷ آبان ‎۱۳۹۹

درس نهم مطالعات اجتماعی نهم

 ایرانی متحد و یکپارچه 

 

1- اوضاع سیاسی ایران هنگام تأسیس حکومت صفوی چگونه بود؟

هنگام به قدرت رسیدن صفویان، کشور ما حکومت واحد و قدرتمندی نداشت و دچار تفرقه و تجزیه شده بود – حاکمان بخش های مختلف ایران با هم درگیر جنگ بودند – امنیت و آرامش شهرها وروستاها از بین رفته بود .

 

-2همزمان با حکومت صفویان کدام حکومت های همسایه در فکر گسترش قلمرو خود بودند ؟

امپراتوری عثمانی که با حمله های پیاپی به سرزمین های همجوار ، بر قلمرو خود می افزود . سلطان عثمانی خود را خلیفه ی مسلمانان می دانست و به ایران نیز طمع داشت . درشمال شرق ایران (ماوراالنهر) ، اُزبک ها قدرت گرفته بودند و به مرزهای ایران می تاختند .

 

3- شیخ صفی که بود ؟

شیخ صفی از صوفیان معروف زمان خود بود که پیروان و و هواداران زیادی داشت و خانقاهش در اردبیل مورد توجه مردم و حاکمان محلی بود .

 

4- مهم ترین طرفداران خانقاه شیخ صفی چه کسانی بودند؟

مهم ترین طرفداران خانقاه شیخ صفی ایل های ترک بودند که به قزلباش شهرت داشتند .

 

5- شاه اسماعیل صفوی چگونه خود را شاه ایران خواند ؟ 

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

6- اقدامات شاه اسماعیل صفوی را بنویسید؟

1) رسمی کردن مذهب شیعه

2) ازمیان برداشتن حاکمان مناطق مختلف

3) شکست اُزبکها در خراسان

4) مسلط شدن بر سراسر ایران .

 

-7چگونه قلمرو حکومت صفوی به حدود قلمرو دوره ساسانیان رسید ؟

در نتیجه موفقیت های سیاسی و نظامی شاه اسماعیل ،حکومت کشور ما یکپارچه و نیرومند شد به طوریکه قلمرو آن به حدود قلمرو دور ساسانیان رسید.

 

8- چرا سلطان عثمانی در زمان شاه اسماعیل به ایران حمله کرد ؟

چون از شکل گیری سلسله قدرتمند و شیعه مذهب صفویهناخشنود بود .

 

9- جنگ چالدران را توضیح دهید وعلت شکست ایران دراین جنگ چه بود؟

در جنگی که میان سپاهیان دو کشور ایران و عثمانی در چالدران ( نزدیکی شهر خوی امروزی ) رخ داد ، شاه اسماعیل و سربازانش شجاعت زیادی نشان دادند اما سپاه عثمانی به کمک سلاح های آتشین مانند توپ و تفنگ که سپاه ایران از آنها بی بهره بود پیروز شد .

 

10- پس از شاه اسماعیل چه کسی به حکومت رسید ؟ و چه کرد ؟

پسرش تهماسب به حکومت رسید . او با سرو سامان دادن به اوضاع داخلی و دفع حمله های اُزبکان و دولت عثمانی ، موفق شد حکومت صفوی را تثبیت و تحکیم کند

 

11- چرا شاه تهماسب پایتخت خودرا از تبریز به قزوین انتقال داد ؟

زیرا تبریز همواره در معرض هجوم سپاه عثمانی بود .

 

12- شاه عباس اول پس از به قدرت رسیدن چه کرد؟

او اُزبک ها و عثمانیان را شکست داد و تا پشت مرزهای ایران عقب راند . همچنین پایتخت را از قزوین به اصفهان در مرکز ایران منتقل کرد و برای آبادانی آن بسیار کوشید .

 

13- چه عواملی موجب شد سلسله ی صفوی پس از شاه عباس اول از داشتن پادشاهی لایق و توانمند محروم بماند ؟

1) سیاست کُشتن و کور کردن شاهزادگان

2) باز داشتن آنها از حکومت ولایت ها

3) آموختن شیوه ی کشور داری . 

 

-14چرا پس از شاه عباس اول امور حکومت مختل شد و هرج و مرج کشور را فرا گرفت؟

در نتیجه ی ضعف و بی لیاقتی شاهان ، مقام های کشوری و لشکری دچار اختلاف و درگیری شدند و از انجام دادن مسئولیت های مهم خود بازماندند .

 

15- چرا شاه سلطان حسین صفوی تسلیم محمود افغان شد ؟ 

در شرایط نابسامانی کشور ، گروهی از افغان ها در قندهار سر به شورش برداشتند و پس از پیروزی بر حاکم آن ولایت به سوی اصفهان حرکت کردند . سلطان حسین صفوی که نمی توانست با این گروه شورشی کوچک مقابله کند ، پس از چند ماه محاصره ، به ناچار تسلیم شد و به این ترتیب محمود افغان سردسته ی شورشیان بر پایتخت وقسمت هایی از ایران مسلط شد .

 

16- کدام شهرها پایتخت صفویان بودند ؟

تبریز – قزوین – اصفهان .

 

17- علت تغییر پایتخت صفویان را توضیح دهید ؟

تغییر پایتخت از شهر تبریز به قزوین :

 زیرا تبریز همواره در معرض هجوم سپاه عثمانی بود - عدم تهدید پایتخت در قزوین از سوی عثمانیها یا ازبکان- مناسب بودن موقعیت جغرافیایی واستراتژیکی شهر قزوین

تغییر پایتخت از قزوین به اصفهان : 

اصفهان دارای مرکزیت جغرافیایی در ایران بود همچنین در مسیر راههای بزرگ بازرگانی قدیم قرارداشت - فراهم بودن شرایط اقتصادی (راه) ، سیاسی (مرکزیت) و کشاورزی (آب)

 

18- دلایل سیاسی و نظامی ضعف و فروپاشی حکومت صفوی چه بود؟

- ضعف و بی لیاقتی شاهان پس از شاه عباس

– اختلاف و درگیری بین مقام های کشوری و لشکری

- دخالت درباریان سودجو در امور کشور

- دور نگه داشتن و عدم تربیت صحیح شاهزادگان

-مالیات های سنگین .

 

19- در رأس حکومت صفوی چه کسانی قرار داشتند (به ترتیب) ؟

- شاه

- وزیر بزرگ (اعتماد الدوله)

- فرماندهان نظامی .

 

20- وزیر بزرگ چه وظیفه ای داشت ؟

او مسئول امور اداری و مالی کشور بود اما در مقابل شاه قدرت و اختیار چندانی نداشت .

 

21- فرماندهان نظامی چه مسئولیتی داشتند ؟

علاوه بر فرماندهی سپاه ، معمولاً حاکم ولایت های مهم نیز بودند .

 

22- شاه عباس اول برای تقویت حکومت مرکزی چه کرد ؟

برای تقویت حکومت مرکزی و جلوگیری از نافرمانی و بی نظمی سران ایلهای قزلباش ، حکومت ولایت ها را از آنان گرفت و به افرادی غیر ازقزلباش ها سپرد . همچنین در کنار سپاه قزلباش ، سپاه جدیدی از افرادغیر قزلباش تشکیل داد و با کمک گرفتن از اروپاییان ، این سپاه را به تفنگ و توپ مجهز کرد .

 

23- آثار و نتای ج اقدام های اداری و نظامی شاه عباس اول را توضیح دهید؟

واگذاری حکومت ولایت ها به افرادی غیر از قزلباش ها

- در کنار سپاه قزلباش ، سپاه جدیدی از افرادی غیر قزلباش تشکیل داد

- مجهز شدن سپاه ایران به توپ و تفنگ به کمک اروپاییان .

 

24- قرون جدید به چه دورانی گفته می شود ؟

قرن های شانزدهم تا نوزدهم میلادی را در تاریخ اروپا قرون جدید می نامند .

 

25- قرون جدید چه ویژگی هایی داشت ؟

در این قرن ها ، اوضاع سیاسی و مذهبی اروپا دگرگون شد و در نتیجه ی آن پیشرفت هایعلمی ، فرهنگی و اقتصادی چشمگیری به وجود آمد که به اختراعات و اکتشافات مهمی انجامید .

 

26- پیش گامان استعمار در اروپا چه کشورهایی بودند ؟

پرتغال – اسپانیا – انگلستان – فرانسه .

 

27- یکی از علل موثر در برقراری روابط بین صفویان و کشورهای اروپایی چه بود؟

هجوم پیاپی عثمانی ها به ایران و اروپا بود .

 

28- در آستانه ی تأسیس سلسله ی صفوی پرتغالی ها چه کردند؟ و چرا شاه اسماعیل نتوانست در مقابل آنها کاری از پیش ببرد؟

پرتغالی ها جزایر و سواحل جنوبی ایران را تصرف کرده و تجارت خلیج فارس و دریای ع مان را در اختیار گرفته بودند . شاه اسماعیلصفوی به دلیل نداشتن کشتی جنگی نتوانست در برابر پرتغالی ها کاری از پیش ببرد .

 

29- شاه عباس اول چگونه توانست پرتغالی ها را از ایران بیرون براند؟

شاه عباس اول از رقابت انگلیسی ها و پرتغالی ها استفاده کرد و به کمک کشتی های جنگی انگلستان پرتغالی ها را از سواحل و جزایر ایران بیرون راند .

 

30- پادشاهان اروپایی برای کاستن فشار حملات عثمانی ها به خاک اروپا چه کردند؟

درصدد آن بودند که روابط خود را با ایرانتقویت کنند . علاوه بر این ، در آن زمان اروپاییان شرکت های بزرگ تجاری تأسیس کرده بودند و تمایل زیادی داشتند که روابط تجاری خود را با دیگر کشورها گسترش دهد .


- مهم ترین طرفداران خانقاه شیخ صفی ایل های ترک بودند که به قزلباش شهرت داشتند

 

- پس از جنگ چالدران ، تبریز به اشغال عثمانی ها درآمد .

 

- شاه عباس اول حکومت صفوی را به اوج قدرت رساند .

 

- در رأس حکومت صفوی شاه قرار داشت .

 

- بعد از شاه در حکومت صفوی وزیر بزرگ قرار داشت که به او اعتماد الدوله نیز می گفتند

 

- تا زمان شاه عباس اول سران ایل های قزلباش حاکم ولایت های مختلف ایران بودند .

 

- اروپاییان با توسعه ی صنعت کشتی سازی و دریانوردی توانستند راه های دریایی و سرزمین های جدیدی را کشف کنند . 

 

نظرات (۰)
ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
تجدید کد امنیتی
Arrow دانلود اپلیکیشن